Tháp Đôi Quy Nhơn

Tháp Đôi Quy Nhơn là di tích kiến trúc Champa nổi bật tại Bình Định. Nằm trên đường Trần Hưng Đạo, trung tâm thành phố, Tháp Đôi thu hút nhiều du khách tới tham quan. Đây là minh chứng sống động cho nền văn hóa Champa cổ ở miền Trung. Hai ngọn tháp liền kề tạo nên hình ảnh độc đáo và cuốn hút. Công trình mang giá trị lịch sử, kiến trúc và tôn giáo quan trọng. Tháp Đôi trở thành biểu tượng đặc trưng, gắn liền với văn hóa và du lịch Quy Nhơn.

Tháp Đôi Quy Nhơn ở đâu?

Cách trung tâm thành phố khoảng 3km về hướng Tây Bắc, Tháp Đôi Quy Nhơn nằm trên đường Trần Hưng Đạo, phường Quy Nhơn, Bình Định. Công trình được xây dựng vào cuối thế kỷ XI, gồm hai ngọn tháp độc đáo và ấn tượng. Tháp Đôi được đánh giá là một trong những công trình “độc nhất vô nhị” của kiến trúc Chămpa.

Tháp Đôi, còn gọi là Tháp Hưng Thạnh, gồm hai ngọn tháp Bắc và Nam cạnh nhau.

Kiến trúc tháp chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ nghệ thuật Ấn Độ giáo. Năm 1980, Bộ Văn hóa – Thông tin đã xếp Tháp Đôi vào danh sách di tích Kiến trúc – Nghệ thuật quốc gia.

Lịch sử hình thành Tháp Đôi Quy Nhơn

Tháp Đôi có nhiều tên gọi khác nhau. Vì nằm trên vùng đất làng Hưng Thạnh xưa, tháp còn gọi là Tháp Hưng Thạnh. Theo Quách Tấn trong sách “Nước non Bình Định”, người Pháp gọi tháp là Tour Kh’mer. Đây là một trong tám cụm tháp Chăm còn lại trên đất Bình Định. Tháp được xây dựng khoảng cuối thế kỷ XII – đầu thế kỷ XIII, thời kỳ vương quốc Champa gặp nhiều biến động.

Năm 1980, Bộ Văn hóa – Thông tin đã xếp Tháp Đôi vào danh sách di tích Kiến trúc – Nghệ thuật quốc gia.

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, tháp từng bị phá hủy nặng nề. Từ năm 1990 đến 1997, Tháp Đôi được trùng tu, tôn tạo bởi những người thợ lành nghề. Các nhà khoa học, khảo cổ trong nước và chuyên gia từ Ba Lan tham gia hỗ trợ. Nhờ sự đầu tư của Nhà nước, tháp phục hồi gần như dáng vẻ ban đầu.

Hiện nay, Tháp Đôi tọa lạc trên khu đất bằng phẳng rộng hơn 6.000 m². Xung quanh là bóng cây dừa, cau và hoa đại, những loài cây gắn liền văn hóa Chăm. Tháp trở thành điểm du lịch nổi tiếng, thu hút du khách đến Quy Nhơn, Bình Định.

Cấu trúc Tháp Đôi

Tháp Đôi là một trong tám cụm tháp Chăm còn lại ở Bình Định. Đây là di tích kiến trúc văn hóa Chăm mang màu sắc tôn giáo đặc sắc. Theo các nhà nghiên cứu, tháp có niên đại cuối thế kỷ XI – đầu thế kỷ XIII, thời kỳ vương quốc Champa gặp nhiều biến động. Tháp gồm hai ngọn, tháp lớn cao khoảng 25m, tháp nhỏ cao 23m. Cửa chính của cả hai tháp đều quay về hướng Nam.

Các vòm cửa giả, các hình trang trí trên các tầng trên đỉnh hình tháp Nam cũng tương tự như tháp Bắc.

Tháp xây bằng gạch nung, xếp khít với nhau bằng chất kết dính đặc biệt, kỹ thuật độc đáo của người Chăm vẫn chưa được giải mã. Tháp cấu trúc ba phần chính: chân tháp vững chắc (tháp lớn bằng đá, tháp nhỏ bằng gạch), thân tháp khối vuông, đỉnh tháp cong được tạo bằng gạch nung khít chặt. Các góc tháp trang trí tượng chim thần Garuda, đầu voi mình sư tử, hình người 6 hoặc 8 tay. Tất cả hoa văn chạm khắc tinh xảo và sinh động. Bên trong tháp lớn thờ linh vật Linga và Yoni qua biểu tượng cối và chày giã gạo.

Diềm mái tháp chạm khắc khỉ múa, thú tạp chủng và tượng người sáu đến tám tay mang phong cách Khmer.

Tháp Đôi là một trong những quần thể tháp đẹp nhất ở duyên hải Nam Trung Bộ. Trải qua thời gian và chiến tranh, tháp từng bị hư hại nặng. Từ 1990 đến 1997, tháp được trùng tu nhờ sự hỗ trợ của chuyên gia Ba Lan, các nhà khảo cổ trong nước và đội ngũ thợ lành nghề Quy Nhơn. Nhờ sự đầu tư của Nhà nước, tháp phục hồi gần như dáng vẻ ban đầu. Hiện nay, tháp tọa lạc trên khu đất bằng phẳng rộng hơn 6.000 m², thấp thoáng bóng cây dừa, cau và hoa đại, trở thành điểm du lịch nổi tiếng tại Quy Nhơn, Bình Định.

Đến Tháp Đôi, du khách chiêm ngưỡng công trình nghệ thuật và tôn giáo độc đáo. Du khách ngậm ngùi trước phế tích còn lại của một vương triều đã mất. Đây là nơi lắng lòng trước thời gian và lịch sử, đem lại nhiều trải nghiệm thú vị.

Tháp ở phía Bắc

Toàn bộ chân tường của tháp Bắc được bó bằng những tảng đá cát lớn.

Nếu quan sát kỹ, tháp lớn có dáng cân đối, cao khoảng 20m. Thân và mái tháp được xử lý tinh tế với các đường diềm hơi thắt lại. Hai bên tháp trang trí hoa văn đối xứng. Vòng quanh diềm mái là 21 hình vũ nữ chạm khắc tinh xảo. Giữa phần mái và thân tháp có hình tu sĩ ngồi thiền, tạo điểm nhấn đặc sắc.

Tháp ở phía Nam

Ở ngôi tháp phía Nam, mặc dù bị hư hại nhiều hơn so với tháp Bắc, nhưng một vài tảng đá nằm tại chỗ đã chứng tỏ xưa kia ngôi tháp Nam cũng có hệ thống chân tường bằng đá tương tự tháp Bắc.

Tháp nhỏ có cấu trúc tương tự, cao khoảng 18m. Phần diềm mái không có hình vũ nữ. Thay vào đó là đàn hươu 13 con với nhiều dáng vẻ khác nhau. Các hình khắc rất tinh nghịch và sinh động. Sự tỉ mỉ này cho thấy kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa Chăm.

Giá trị văn hóa – lịch sử

Biểu tượng Linga-Yoni trong tháp Bắc.

Theo lời các cô chú quản lý, bên trong tháp thờ các linh vật Linga và Yoni. Chúng tượng trưng cho tín ngưỡng phồn thực cổ xưa. Dân làng thờ tụng để cầu sự phồn thịnh, mùa màng bội thu và cuộc sống sung túc. Ngoài giá trị lịch sử, Tháp Đôi còn là điểm du lịch nổi tiếng. Công trình thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, góp phần giới thiệu bản sắc văn hóa Chăm đến du khách.

Điệu múa Chawmpa được biển diễn để chào đón du khách đến tham quan Tháp Đôi

Thời điểm lý tưởng tham quan Tháp Đôi là sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng gắt. Du khách có thể chụp ảnh, tìm hiểu kiến trúc và hoa văn tinh xảo của tháp. Ngoài ra, nếu có lễ hội văn hóa, du khách có thể tham gia để có thêm trải nghiệm đặc sắc. Khi tham quan, cần giữ gìn cảnh quan và tôn trọng di tích để bảo tồn giá trị lịch sử.

Nếu bạn dự định du lịch Quy Nhơn thì đừng bỏ qua Tháp Đôi nhé. Đây là nơi để bạn chiêm ngưỡng công trình nghệ thuật và tôn giáo độc đáo, được tạo nên từ bàn tay tài hoa của người Chăm xưa. Đến đây, bạn sẽ lắng lòng trước phế tích của một vương triều đã mất và cảm nhận rõ sự khắc nghiệt của thời gian. Tháp Đôi chắc chắn sẽ mang đến trải nghiệm khó quên khi bạn ghé thăm mảnh đất võ trời văn này.

Tham khảo thêm: Công ty tổ chức tour Tháp Chăm uy tín.

Phương Thảo

Liên hệ Hotline 09777 85 199 để được tư vấn trực tiếp và nhận ưu đãi từ Du Lịch Quy Nhơn.